Air France-KLM, Delta, Virgin

Big Deal?

Afhankelijk van de situatie, heeft het aankondigen van een grote zakelijke transactie in volle zomer- en vakantietijd hetzelfde nadeel of voordeel: er wordt veel minder over gesproken, geschreven en er worden veel minder kritische analyses gemaakt dan in de rest van het jaar. Redacties zijn onderbemand, en dus worden vele persberichten zonder commentaar overgenomen.

“Air France-KLM heeft aangekondigd een belang in Virgin Atlantic te nemen. De airline neemt 31 procent van de aandelen in Virgin Atlantic over van Virgin Group, voor een prijs van 247 miljoen euro. Daarnaast nemen Delta Air Lines en China Eastern Airlines ieder een belang van 10 procent in Air France-KLM.” Dat was het kernbericht, dat vrijwel overal werd overgenomen vorige week.

Soms is het goed om even de tijd te nemen, wat informatie in te winnen en iets dieper op een dergelijke deal in te gaan. De grote vraag is immers: waarom kopen deze vier airline zich bij elkaar in? Volgens de meeste bronnen gaat het om het marktleiderschap op de belangrijke en (voorlopig nog?) lucratieve routes tussen Europa en de Verenigde Staten. Maar er is duidelijk meer aan de hand. Centrale spelers in het hele verhaal zijn Delta en Virgin Atlantic, waarbij Air France-KLM enkele mooie klassieke voordelen kan sprokkelen door het netwerk wat te verbreden, slots op Heathrow te verwerven en frequent flyer programma’s met elkaar te verbinden. Klassieke stuff, dus.

 Laten we wel wezen: het is vooral Delta dat de stukken gelegd heeft voor deze grote joint venture puzzel. Delta wenste Virgin Atlantic op te slorpen, maar de bestaande wettelijke regels lieten dit niet toe. Dus werd er een omweg gemaakt: Delta investeerde 10% in Air France-KLM, dat op zijn beurt 31% van Virgin Atlantic overneemt. Interessant om weten, is, dat Delta al 49% van Virgin Atlantic in handen had, het absolute maximum. Eigenlijk is dit dus een soort van uitruiloperatie, waarbij vooral Virgin stichter en tot voor kort hoofdaandeelhouder Richard Branson van heel wat hoofdpijn verlost is. En zo’n 220 miljoen rijker is geworden.

 Virgin Atlantic was winstgevend in de periode 2014 – 2016, maar stevende dit jaar af op forse rode cijfers. De onzekerheid na de Brexit stemming, de val van het Britse Pond en de concurrentie van low cost spelers op de transatlantische routes konden de goedkope fuel niet langer compenseren.

 Delta Airlines is de kampioen van de samenwerkingsvormen, die het bedrijf moeten toelaten om binnen de antitrust wetgeving, zoveel mogelijk joint ventures minderheidsparticipaties aan te gaan met andere airlines/ Doelstelling: concurrentie verminderen, en de reizigers meer opties te bieden. Delta heeft historische joint ventures met Air France-KLM, Alitalia, Virgin Australia, en meer recent met Korean Air. Het bedrijf had tot voor de “mega deal” al minderheidsparticipaties in Virgin Atlantic, Aeromexico, GOL (Brazilië) en China Eastern.

 En Air France-KLM? Wel, die zijn wat rijker uit de deal gekomen ( Het belang van elk 10% dat Delta en China Eastern nemen, levert in totaal 751 miljoen euro op, waarvan 247 miljoen naar de investering in Virgin Atlantic gaat), maar de controle van het bedrijf verandert fundamenteel. De Franse staat is met z’n 14% niet meer de grootste aandeelhouder. De Fransen hebben door een kronkelredenering in de basisovereenkomst tussen Air France en KLM nog wel 23% van de stemmen tegenover 16% voor Delta en China Eastern samen, maar iedereen weet: aan het einde van de dag is de regel “money rules”. En de rijkste van het hele kluwen is vandaag Delta Airlines.

Het wordt dus heel interessant om te zien hoe de krachtverhouding in de “nieuwe constructie” tussen Delta, Virgin Atlantic, Air France en KLM zich zullen ontwikkelen. Want het is duidelijk dat deze deal slechts een tussenstap is in het grote consolidatieverhaal, dat zich onvermijdelijk in de luchtvaartindustrie aan het ontwikkelen is. Eén voorspelling: in de komende maanden zal er achter de schermen een stevig spelletje armworstelen gespeeld worden, waarbij duidelijk zal worden dat de verschillende partijen niet noodzakelijk dezelfde agenda hebben. Nog een voorspelling: uiteindelijk zal Delta zich profileren als de dominerende partij, die vast besloten is één van de grootste airlines te worden op wereldniveau. 

Wellicht zal in de zeer nabije toekomst blijken dat het niet aflatend geruzie tussen KLM en Air France over bedrijfsculturen, “hardwerkende Hollanders tegenover overbeschermde Fransen” en “weggesluisde winsten en vliegtuigen”, snel zal vergeten worden.

Nog één kleine voorspelling: die geplande Air France low cost airline met de vreemde naam “Joon” – die zien wij nog niet zo snel het levenslicht zien. Wellicht begrijpen de nieuwe Amerikaanse aandeelhouders wél dat je niet een even low cost kamer kan inrichten in een dure villa.

3/08/2017 - door Jan Peeters

Reageer