EU Commissie publiceert rapport over naleving rechten van luchtvaartpassagiers

De Europese Commissie publiceerde op 15 mei 2014 een rapport over de naleving van passagiersrechten door luchtvaartmaatschappijen in de jaren 2010, 2011 en 2012. Uit dit rapport blijkt dat luchtvaartpassagiers tijdens deze drie jaar steeds minder aanvragen voor compensatie of bijstand indienden bij hun nationale overheid. In 2012 lag het aantal klachten blijkbaar weer op het niveau van vóór 2010. 2010 was immers een piekjaar voor klachten, omdat aswolken en zware sneeuwval het luchtverkeer uitzonderlijk verstoorden. Bovendien werden de cijfers voor 2010 extra gekleurd door faillissementen en aanhoudende vakbondsacties in verschillende EU landen. Meer recente cijfers zijn op basis van dit rapport niet beschikbaar.

Uit het rapport blijkt dat klachten meestal in der minne opgelost worden en niet tot sancties leiden. Ongeveer 1 procent van de gevallen leidde tot de start van een sanctieprocedure tegen de luchtvaartmaatschappij (2% in 2012). Van de opgestarte sanctieprocedures resulteerde slechts een beperkt aantal in een effectief betaalde boete (14% in 2010; 34% in 2011; en 14% in 2012). Blijkbaar worden sancties dus slechts spaarzaam opgelegd, en slagen de EU lidstaten er nauwelijks in om opgelegde boetes ook effectief te innen.

In 2010 ontvingen de nationale handhavingsinstanties 91.726 klachten op grond van de “Verordening tot vaststelling van compensaties en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten” (zie Verordening (EG) 261/2004). In 2011 daalde dit cijfer gevoelig tot slechts 52.675. In 2012 steeg het aantal klachten op grond van deze Verordening weer wat tot 56.478. Klachten gingen vooral over vertragingen (18% van de gevallen in 2010; 36% in 2011 en 38% in 2012) en afgeschafte vluchten (55% van de gevallen in 2010; 34% in 2011 en 38% in 2012). Dit zijn de cijfers voor de 28 EU lidstaten plus Zwitserland, Noorwegen en Ijsland. Voor België ging het om 2.730 klachten in 2010, 1.385 klachten in 2011 en nog slechts 1.022 klachten in 2012 (geen sanctieprocedures).

Uit het rapport blijkt ook dat het aantal klachten van mensen met een handicap of een beperkte mobiliteit in de luchtvaartsector vrij beperkt is. Het aantal klachten op grond van de “Verordening inzake de rechten van gehandicapten en personen met beperkte mobiliteit die per luchtvervoer reizen” (zie Verordening (EG) 1107/2006) bedroeg 128 in 2010 en 111 in 2011. Dit steeg tot 275 klachten in 2012, vooral door de opname van de cijfers voor het Verenigd Koninkrijk in de tabellen (in 2010 en 2011 deelde het VK geen cijfers mee aan de EU Commissie). In geen enkel geval gaf een dergelijke klacht aanleiding tot een sanctie tegen de luchtvaartmaatschappij.

Het rapport bevat ook nog informatie in verband met het aantal vertragingen op vluchten (de cijfers komen van Eurocontrol). In de periode 2010-2012 waren er in totaal 29,8 miljoen Europese vluchten. Dit is een stijging van 28% in vergelijking met de periode 2006-2009. Ondanks deze stijging kampte minder dan 1% van de vluchten met een vertraging van meer dan 2 uur (t.o.v. 1,2% in de periode 2007-2009).

In de periode 2010-2012 hadden luchtvaartpassagiers recht op:

  • verzorging en bijstand in 1,23% van alle vluchten;
  • terugbetaling in ongeveer 0,71% van alle lange-afstandsvluchten; minder dan 0,1% van alle korte-afstandsvluchten; en 0,31% van alle middellange afstandsvluchten;
  • compensatie in 1,55% van alle lange-afstandsvluchten; minder dan 0,37% van alle korte-afstandsvluchten; en 0,86% van alle middellange afstandsvluchten

Ondanks deze lage percentages vertegenwoordigen de EU Verordeningen i.v.m. passagiersrechten een gemiddelde kost tussen 0,6% en 1,8% van de omzet van de luchtvaartmaatschappijen. Voor sommige maatschappijen loopt dit blijkbaar op tot meer dan 5% (de EU Commissie zegt niet om welke maatschappijen het gaat). Dit komt, aldus de Commissie, neer op ongeveer 1 euro à 3 euro per ticket (en het dubbel voor een retourticket). In deze cijfers houden wel rekening met de uitzonderlijke omstandigheden van de vulkaanuitbarsting in Ijsland in 2010. De gemiddelde cijfers voor “normalere” jaren zullen dus waarschijnlijk een stuk lager liggen.

De EU Commissie heeft in 2013 een voorstel gedaan om de wetgeving op passagiersbescherming in de luchtvaartsector te herzien. Dit voorstel ligt nog op de tafel van het Europees Parlement en de EU Raad van Ministers. Dit voorstel wil vooral tot een betere toepassing van de wetgeving komen. De EU Commissie wil dat de rechten van luchtvaartpassagiers beter worden afgedwongen. De cijfers die hierboven geciteerd werden liegen er inderdaad niet om. Vooral het feit dat slecht een gering aantal van de opgelegde boetes ook effectief betaald worden doet de wenkbrauwen fronsen. Ook kan er ongetwijfeld werk gemaakt worden van een vereenvoudiging van de klachtenprocedures (deze zijn vaak nogal omslachtig) en een betere bewustmaking bij het publiek. Naar eigen zeggen houdt het voorstel van de EU Commissie ook een betere balans in tussen de rechten van passagiers en die van de luchtvaartmaatschappijen.

Het volledige rapport kunt u hier vinden.

Een eerdere versie van dit artikel werd gepubliceerd op de website van het advocatenkantoor Sirius Legal.

Voor meer informatie, aarzel niet om contact met mij op te nemen.

Bart Van Besien
Advocaat - Avocat - Attorney at law

Sirius Legal 
www.siriuslegal.be
Excelsiorlaan 13
1930 Zaventem - Brussel

T:  +32 2 721 13 00
F:  +32 2 725 13 01
M: +32 486 626 355
[email protected]

19/05/2014 - door Sirius Legal