Boekingsslapte – Deel II

Er Is méér aan de hand

Als TUI en Thomas Cook in de tweede week van februari een gelijkaardige boodschap in de wereld sturen over het verloop van de zomerboekingen, dan is er iets aan de hand. Als zowat alle spelers die leven van de verkoop van pakketvakanties –ook de niet beurs genoteerden- duidelijk tekenen van zenuwachtigheid vertonen rond deze tijd, dan is er een algemeen probleem met de zomerboekingen. Maar er is méér aan de hand. Een stand van zaken en een analyse.

Laat ons even terugkeren naar dezelfde periode, vorig jaar. Begin 2018 was vrijwel iedereen ervan overtuigd: 2018 wordt geweldig. De vroegboekingen waren een succes, links en rechts werden records gebroken, en vrijwel iedereen had een smile op het gezicht. Het waren leuke nieuwjaar borrels en beurzen geweest, zowel in Nederland als in België. Zelfs de cowboys-met-een-fout-businessmodel waren ervan overtuigd: ook dit jaar overleven we wel. Dat was deze periode, vorig jaar.

Niet, dus.

Eind mei kondigden de eerste voortekenen zich aan: zonder het woord te gebruiken, zagen we de eerste voortekenen van een “boekingsslapte”. De boekingen stagneerden, om niet meer op te veren. De zomer van alle zomers kondigde zichzelf aan, met uitzonderlijk warme lentedagen. We hadden er een jaar geleden geen idee van, hoe erg de impact zou zijn.

Maar er was méér.

Die lange, hete zomer had een direct effect op de “bridge booking period” – de periode die zich uitstrekt van half maart tot einde juni. Die lange periode, waarin niemand riskeert om het vuur al aan de lont te steken met ultra lage prijzen, die periode waarvan iedereen blij is met elke “full price” boeking- want in deze periode wordt de marge mee opgebouwd.

Maar het bleef verdacht stil, in het tweede deel van de “bridge booking period”. En het bleef verdacht stil, tijdens de vakantieperiode zelf – spelers met gegarandeerde vluchtcapaciteit bekeken het van vertrekdatum naar vertrekdatum, en zagen hun vliegtuigen pas op het laatste moment vollopen. Tegen prijzen, die pijn doen. 2018 was een jaar voor overlevers, dachten we toen.

En toen begon de boekingsperiode voor zomer 2019.

Begin December, schreef ik het eerste artikel waarin het woord “boekingsslapte” voorkwam. Zoek het op, het heeft vandaag nog steeds maar enkele zoekresultaten in Google – vrijwel allemaal Travel360° artikels. Het is dus “ons” woord. Bij de lancering van het begrip, schreef ik op 2 December 2018:

“Wij konden op verschillende evenementen, en tijdens onze vele gesprekken met verschillende spelers, een groeiende ongerustheid vaststellen. Aan de verschillende “worst case scenario’s” heeft er zich ondertussen een nieuw scenario toegevoegd: wat als er zich in de aanloop naar zomer 2019 weer een goede, warme zomer aankondigt? Wat als het klimaat zich inderdaad sneller dan voorzien ontwikkelt, en warme, “goede” zomers een redelijk structureel gegeven worden in West Europa? Wat als de combinatie van klimaatgevoeligheid en de groeiende sensibilisering rond “Overtoerisme” zich concretiseren in een zich snel wijzigend consumentengedrag? In dat geval komen nogal wat business modellen, die tot voor kort onaantastbaar leken te zijn, plots wel heel erg onder druk te staan.”

Dat was de redenering. Dit was de aanleiding voor het nieuwe begrip:

“Uit de verschillende één op één gesprekken die wij voerden met toerisme professionals, bleek dat de vroege boekingsstroom voor zomer 2019 eerder moeizaam op gang komt. De eerste cijfers wijzen, behalve bij echte niche spelers, niet bepaald op een hoera stemming. Op zoek naar een woord om de huidige stemming bij de aanbieders van zon, zee en strandvakanties in het verre buitenland te peilen, kwamen wij uit bij het woord “boekingsslapte”. Als u er nog nooit van hebt gehoord, maak u geen zorgen: het bestond nog niet, wij hebben het uitgevonden. Een mogelijke betekenis (die we dus ook ter plekke hebben uitgevonden) zou kunnen zijn: “Het tegengestelde van een boekingspiek: een algemeen gevoel bij de consument, waardoor hij/zij de beslissing in verband met klassieke vliegvakanties in het buitenland voor zich uitduwt, bij gebrek aan urgente motiverende argumenten”.”

Soms heb je als commentator mixed feelings als je voorgevoel bewaarheid wordt.

Deze week kondigde TUI aan, dat, gezien de huidige “tegenwind” in de boekingen, ze enig voorbehoud aantekenen bij hun verwachting, om in 2019 en in 2020 weer 10% betere resultaten dan het jaar voordien te zullen behalen. De aankondiging zat niet in de jaarplanning: het was duidelijk dat de TUI top even wilde waarschuwen, om later een echte winstwaarschuwing te voorkomen. Slim gezien, maar dat doe je niet uit weelde. De strategie staat als een huis, maar het waait opeens wel heel erg in de omgeving van het huis.

Thomas Cook kondigde –met de zelfde term “tegenwind” - aan, dat ook zij een boekingsslapte ervaren, vooral in de UK en Scandinavië. Dat zijn landen die enerzijds het volume (UK) en anderzijds de marge (Scan) moeten genereren tijdens de zomer. Er werd dan ook dadelijk besloten om waar mogelijk vliegtuigcapaciteit te reduceren. “Minderen in volume om te winnen in marge” heet dat dan. Ook een maatregel die je niet vanuit een weelderige positie neemt.

Uitdeiningseffect

Beide bedrijven wijzen naar het uitdeiningseffect van zomer 2018. Die warme periode heeft flink huisgehouden in het hoofd van de consument. Wie al lang op voorhand een vakantie geboekt had in het zuiden, werd bij terugkomst geconfronteerd met grijnzende vrienden en familie: zij hadden, zonder veel geld uit te geven, bij tropische temperaturen genoten. Wie gewacht had en vervolgens had besloten om geen buitenlandse vakantie vast te leggen, telde zijn winst uit.

De gesprekken in de kroeg

Dat effect speelt nu in de hoofden van de potentiële vakantieganger. Men wacht tot men een idee heeft van de zomer. “Want nog zo’n zomer, het zou toch maar eens waar moeten zijn. En met heel die klimaatdiscussie weet je toch nooit? Even afwachten”: dat zijn de gesprekken die aan de toog in de kroeg worden gevoerd, dit weekend.

Een kleine, niet representatieve Duitse enquète van FVW geeft aan dat maar liefst 47% van de mogelijke vakantiegangers, eerder denkt aan binnenlandse vakanties, in eigen organisatie.

Voeg hieraan de onzekerheid over het klimaat, de onzekerheid over de eigen toekomst en een portie Brexit en ander gedoe aan toe, en je hebt een stevig deel van de verklaring voor de voortdurende boekingsslapte.

Maar er is méér aan de hand. Ook voor de genoemde grote spelers. Daarover bericht ik volgende week. Eerst een weekend ideeën verzamelen en nadenken. Uw opinie is welkom.

8/02/2019 - door Jan Peeters