Crisissen Overleven

3 Aandachtspunten

Dinsdag werd bekend gemaakt dat Booking.com wereldwijd een kwart van de medewerkers wil ontslaan: zo’n 4000 personen verliezen hun job. Het is niet de eerste massale ontslagronde in de reissector, en er zullen onvermijdelijk nog vele volgen. Één onderneming op drie en één job op vier zouden sneuvelen – dat werd al twee maanden geleden door analisten geponeerd. Tijd voor een harde en realistische blik. 

De Kat Uit De Boom Kijken: Niet Echt

De bestaande overbruggingsmaatregelen zorgen ervoor, dat vandaag vele kleine en middelgrote bedrijven nog even de kat uit de boom kunnen kijken. De verwachting is echter dat aan het einde van de zomer de situatie niet fundamenteel anders zal zijn dan vandaag. En dan is het tijd voor stevige analyses en belangrijke beslissingen.

Drastische Maatregelen

De grote ondernemingen hebben ondertussen begrepen dat ze zonder drastische maatregelen op alle vlakken, niet zullen overleven. In de UK moest de tweede grootste reisagentenketen van het land Hays Travel, aankondigen dat 878 van de 4500 werknemers zullen ontslagen worden. Dat is de eerste keer in de 40 jarige geschiedenis van het bedrijf, dat eigenaars John en Irene Hays mensen moeten ontslaan. In oktober 2019 namen zij nog de verrassende beslissing om het retail netwerk van Thomas Cook in de UK over te nemen. Het was naar verluidt de beslissing de Britse overheid om alle niet-essentiële reizen naar Spanje te verbieden, zo’n twee weken geleden, die tot deze ontslagronde geleid heeft.

Er Komen Andere Tijden? – Nee, Ze Zijn Er Al!

Het mag duidelijk zijn dat er, vaccin of geen vaccin, op het minst voor een periode van pakweg een jaar, “andere tijden” zijn aangebroken. Voor heel wat ondernemingen, in de reissector maar ook in de event industrie en vele andere sectoren, geldt dat “it’s going to get worse before it’s going to get better”.

Analyses en Beslissingen

Het wordt overal tijd voor de hierboven genoemde stevige analyses en belangrijke beslissingen. Ondergetekende is een man van vele oorlogen, en heeft al heel wat bedrijven in crisis meegemaakt – met uiteenlopende resultaten. Maar deze situatie van een mondiale pandemie, die een economische crisis uitlokt tegen een achtergrond van klimaatverandering en maatschappelijke botsingen, is een “melting pot” waar niemand ervaring mee heeft.

Het was dus met veel belangstelling dat ik een opiniestuk las in de weekend editie van De Tijd, waarin drie academici –twee Belgen en een Nederlander, dus onze Benelux insteek is ook OK) raad geven over “ondernemen in crisistijden”. Ik pik er drie punten uit, waar ik een reisbranche interpretatie aan geef.

 

  • “Affordable Loss”

In zeer zware, langdurige crisisperiodes moeten bedrijven anders gaan denken over winst en verlies. In een periode als deze moet je de belangrijke beslissingen niet baseren op een verwachte return (winst op activiteiten) maar op het maximale verlies, dat je als bedrijf aankan en bereid bent om te incasseren.

De huidige maatregelen zoals tijdelijke werkloosheid maskeren vandaag de grimmige realiteit: als je als toerisme bedrijf actief wil blijven, klanten wil blijven bedienen en blijven producten verkopen, dan maak je verlies. De vraag die elke ondernemer zich dus moet stellen is: wat is het maximale verlies dat ik wil opnemen, en wanneer bereik ik dat moment? Want als je het punt van “maximale verlies” voorbij bent, dan heb je geen controle meer over de toekomst.

 

  • “Zero Competition” (*)

In omstandigheden zoals vandaag, is het absolute waanzin om nog te focussen op bestaande en mogelijke concurrenten. Als de taart de facto te klein is voor iedereen, dan heeft het weinig zin om je te concentreren op de kruimels van een ander: iedereen heeft sowieso te weinig te eten – zie ook “Affordable Loss”, hierboven.

Het is wellicht verstandiger om zelfs met je zwaarste concurrenten even rond de tafel te gaan zitten, en samen af te toetsen hoe je marktomgevingen kan aanpassen, beslissingen op elkaar kan afstemmen en ervoor te zorgen dat al je inspanningen gericht zijn op overleven, niet op concurreren.

Het heeft dus absoluut geen zin om –bijvoorbeeld-vandaag en morgen te concurreren op prijs voor een bepaalde bestemming. Het is niet door de andere de strot over te snijden dat je zelf zal overleven – de taart is hoe dan ook te klein.

 

  • “Pilot in the Plane”

Probeer niet langer de toekomst te voorspellen op basis van bestaande parameters. Die zijn allemaal veranderd, en vormen dus een zeer slechte basis om plannen te maken. De informatie waarover we vroeger beschikten ontbreekt, is verouderd of onjuist. Elke piloot weet: als het echt erg wordt, dan vlieg je op zicht, op het blote oog. Wel, in die situatie zitten we nu in de reisbranche.

Alle hoop stellen op een vaccin, is een mogelijke strategie. Echter: dan is het vandaag niet mogelijk om met enige zweem van zekerheid te voorspellen, hoe lang je in een periode van feitelijke inactiviteit zal zitten. Deze manier van denken zou ervoor kunnen zorgen, dat je al hopend op beterschap, je het punt van “Affordable Loss” voorbij schiet. Je kan de continuïteit van je onderneming niet laten afhangen van de timing van de productie van een vaccin, waarvan vandaag niemand weet of, hoe en wanneer het zal werken.

Niets Is Zoals Het Was

Conclusie: niets is zoals het was. Het klinkt gemakkelijker dan het is, maar in de huidige situatie zal iedereen de eigen toekomst minstens voor een deel zelf moeten creëren. Niemand kan de toekomst vandaag voorspellen. Moeten we ons voorbereiden op een “Nieuw Normaal”? Wellicht wel. Maar bepaal zelf wat je eigen “Nieuw Normaal” is. En wantrouw iedereen, die met voorspellingen komt aandraven. Ook als de voorspellingen uit Leuven komen. 

 

(*) Deze komt niet van de academici, maar van mijzelf.

 

 

 

 

5/08/2020 - door Jan Peeters