Benelux Reisbranche

Something In The Air!

Er is in de afgelopen maanden heel wat gebeurd op vlak van overnames in de Nederlandse en Belgische reissector. Reiskantoren werden overgenomen door grote ketens, en kleinere ketens van reisagentschappen werden door een grote tour operator gekocht. Niche tour operators kijken naar elkaar, en beseffen ook dat niche spelers niet noodzakelijk klein en fijn moeten blijven. There’s something in the air.

Zonvaart: de parel gaat naar D-rt

In Nederland is de Zonvaart groep met 12 verkooppunten in Noord Holland niet bepaald een kleine speler. Het bedrijf bestaat al meer dan 50 jaar, en werd als familiebedrijf geleid door de tweede generatie met een talentvolle derde generatie al 100% actief in het bedrijf. In 2018 werd Zonvaart uitgeroepen tot Beste Reisbedrijf van Nederland. Kortom: een parel. Deze zomer werd deze parel opgevist door de diepzeeduikers van D-rt Groep.

Avitour: het merk gaat naar rtk International

In België is Avitour het grootste samenwerkingsverband van reiskantoren. Avitour werd opgericht in 1965, en kende een woelige geschiedenis tot in 2006 Alain en Sophie het merk en de overkoepelende diensten overnamen. In de afgelopen dertien jaar kwam er structuur, continuïteit en transparantie in het beleid. In 2017 werd het stevige contract met TUI niet verder gezet (zie ook een artikel in deze nieuwsbrief later deze week). Dat zorgde in eerste fase voor onrust, maar al snel groeide het besef dat dit ook kansen inhield. De groepering rechtte de rug, legde de nadruk op de kracht van onafhankelijkheid, en versterkte het gamma een contracten en diensten voor de leden. Twee weken geleden werd aangekondigd dat Avitour voor 100% overgenomen wordt door rtk International, het Luxemburgs onderdeel van Raffeisen-Tours-Kooperation, één van de grootste Duitse reisbureau coöperaties met meer dan 3000 aangesloten leden. Deze organisatie is ook de hoofdaandeelhouder van D-rt Reizen in Nederland. Inderdaad: dezelfde groep die Zonvaart overnam.

Disma: de regionale kampioen gaat naar TUI

Terug naar Nederland: daar werd begin Mei Disma Reizen overgenomen door TUI. Disma telt vijf kantoren in Brabant, en een maatwerk specialist onder de naam Beleef Reizen. Ex-eigenaar Werner Van Disseldorp bouwde als tweede generatie het bedrijf uit tot een regionale kampioen. Van Werner wisten wij dat hij al enkele jaren worstelde met de mogelijke scenario’s voor de toekomst. Hij ziet als geen ander de risico’s in die op een kleinere reisorganisatie afkomen – en werd al geconfronteerd met stevige claims, gevolgd door dreigende rechtszaken. Dat doet een mens nadenken.

Destination Green: de ultra niche gaat naar Imagine

In België werd vorige week aangekondigd dat niche tour operator Imagine Travel de kleinere speler Destination Green overneemt. Hiermee breidt Imagine het bestaande gamma uit met een reeks “groene en noordelijk gelegen” bestemmingen uit. Voor Destination Green is het wellicht een oplossing, want de drie jaar jonge TO stond voor stevige investeringen, vooral in IT, als het management de groei wenste te verzekeren. In KMO land België is het eerder zelden dat kleine niche bedrijven in elkaars armen vallen. Wellicht kunnen we, zelfs dit jaar, nog enkele gelijkaardige bewegingen noteren. Want klein is voor velen niet langer fijn.

Vier Overnames, één patroon

Deze vier overnames in een tijdspanne van krap een half jaar wijzen ons inziens op een voorzichtig patroon. Anders dan ten tijde van de eeuwwisseling (toen ook een overnamegolf van reisbureaus gebeurde) is er vandaag geen alles bepalende trend die de ontwikkelingen stuurt.

Mannen met Inzicht in Nederland…

In Nederland zijn Werner Van Disseldorp (Disma) en Pieter Kuijs (Zonvaart) zeer gerespecteerde ondernemers. Zij behoren tot het kransje van topreisagenten, waarnaar binnen de branche geluisterd wordt. Beide overnames kwamen voor de niet-insiders als een verrassing. Toch zien wij parallellen. Zowel Pieter als Werner zijn mannen met interesse voor en inzicht in de ontwikkelingen binnen en buiten de reisbranche. Ze informeren zich, praten veel met andere ondernemers en weten verdomd goed wat er in de nabije toekomst op ons afkomt. Wat hun eigen ondernemingen betreft, zijn beide zakenmannen tot de vaststelling gekomen dat het niet onverstandig is, een bedrijf dat vandaag succesvol is, onder te brengen binnen een groter geheel.

… en in België

De overnames van de Belgische spelers Avitour en Destination Green situeren zich in hetzelfde ruwe patroon. Destination Green werd geconfronteerd met de consequenties van succes: een kleinschalige onderneming zag zich verplicht om te investeren en te handelen als een grote onderneming. Een snelle duik onder de paraplu van Imagine Travel leek voor stichters Karl en Wout aantrekkelijker dan het lange pad van “externe" investeringen en groeipijnen.

Avitour – eigenaar Alain Kisiel is ook, net als zijn Nederlandse collega’s van Disma en Zonvaart, een man die de grote ontwikkelingen binnen de reissector goed kan inschatten. Alain maakt rationele analyses, die tot de onvermijdelijke conclusie hebben geleid, dat er een grote toekomst is voor groeperingen van zelfstandige reisagenten, op voorwaarde dat die groeperingen inkoop- en ondersteuningskracht hebben op Europees niveau. Vandaar dat de al bestaande samenwerking tussen Avitour en rtk ook verder verankerd werd in een aandeelhoudersovereenkomst.

 De Toekomst is Beloftevol, maar ook Veeleisend

Een briljant verleden garandeert in deze tijden geen briljante toekomst. Regionale kampioenen moeten investeringen doen, die even groot zijn als de investeringen van grotere, internationale spelers. Met name op IT vlak is het te duur geworden, en verandert er teveel op te korte tijd, om als kleinere speler zelf aan ontwikkeling te doen. De verwachtingen van de consument op vlak van snelheid, bereikbaarheid en verantwoordelijkheid zijn voor elke speler binnen de reisbranche stilaan te groot geworden om nog garanties te kunnen geven.

Pientere Ondernemers zijn geen Gokkers

Overleven is zeker nog mogelijk, maar achter elke boom schuilen nieuwe risico’s en onzekerheden. Dat is volgens ons één van de belangrijkste motiverende elementen, die de beslissing van beide ondernemers beïnvloed hebben, op het moment dat een verkoop-opportuniteit aan een betrouwbare partner zich voordeed: de toekomst is groots, vol mogelijkheden, maar ook vol grote uitdagingen. De toekomst alléén tegemoet gaan, is voor velen een (te) grote gok. Pientere ondernemers zijn geen gokkers.

Opgepast voor The Chicken Game!

There is something in the air. De verschillende en volledig afzonderlijke gebeurtenissen van de afgelopen maanden, wijzen inderdaad op een patroon: de consolidatie binnen de reisbranche is opnieuw op gang gekomen. Opvallend dit keer is dat er op alle niveaus geconsolideerd worden. Kleinere units sluiten aan bij grotere units, en de mega units zijn begonnen aan een “chicken game” : de eerste die uitwijkt, zorgt ervoor dat beide spelers het spel overleven. En dan kan er gepraat worden.

 

Als illustratie van “chicken game” geven we hierbij een oude, maar legendarische scène uit de film “Rebel Without a Cause” – met James Dean en Nathalie Wood. Zomaar, omdat het kan. Het is zelfs voor de schrijver van dit stukje een oude film, we know.

 

 

17/09/2019 - door Jan Peeters