Toerisme & Oorlogstermen

Ongepast

Het is een opvallend fenomeen voor de aandachtige lezer. Gedurende de afgelopen maanden werden de termen “toerisme”, “strijd” en “oorlog” steeds vaker in één zin en in één artikelkop gebruikt. Vaak gaat het om de excessen van overtoerisme, en vaak maakt men geen onderscheid tussen oorzaak en gevolg, of tussen de aanstoker en de dader – om met deze laatste uitdrukking maar gelijk even het crimineel milieu erbij te betrekken.

Feit is: de perceptie rond toerisme wordt fors beïnvloed, de laatste tijd. De gevolgen van teveel CO2 uitstotende vliegtuigen worden bekritiseerd, de zwaveluitstoot van de cruise schepen wordt stevig aangepakt, en de invloed van de overtoerisme momenten op het dagdagelijkse leven van de lokale bevolking wordt in opinie-artikels aan de kaak gesteld. De schrijver Ilja Leonard Pfeiffer woont in Genua, maar stelt zich op als een kenner van het toerisme in Venetië en, bij uitbreiding, Amsterdam. Zijn oordeel: het (massa)toerisme is slecht en moet aan banden worden gelegd.

Wie denkt dat de gemiddelde consument niet beïnvloed wordt door dit soort berichten, die ontkent het licht van de zon. Perceptie is een zéér sterke beïnvloeder. Eén welgemikte kop heeft meer invloed dan 100 Instagrammende influencers.

En die koppen zijn er. Ik doe een greep uit wat er de afgelopen weken zoals verschenen is, in Nederland en België.

“Europa is het Recreatiegebied voor de Rest van de Wereld” (De Tijd – België).

Het artikel stelt dat toeristen een grotere bedreiging vormen dan migranten. Of hoe je twee heel foute uitspraken kan doen in één adem. En iets over het “oude Europa” tegen de “Nieuwe Dynamische wereld”.

“Feeststad Amsterdam voert strijd tegen toerisme verder op” (Express – Nederland).

Dit gaat over de plannen om de door toerisme veroorzaakte overlast in de stad nog harder te gaan aanpakken. Klinkt als een ouderwetse, voorbij gestreefde manier van opvoeden: wil je niet luisteren, dan moet je maar voelen, dat sfeertje.

“De strijd in Barcelona tussen chagrijnige bewoners en dronken, naakte toeristen” (Vice – Nederland).

Er wordt beschreven hoe de inwoners te lijden hebben onder de uitwassen van een bepaalde vorm van toerisme – en er wordt in één adem verwezen naar “de Airbnb toeristen”. De voorbeelden spreken tot de verbeelding, maar als je het artikel goed leest, merk je dat het om enkele uitzonderingen gaat.

“De oorlog tegen Airbnb in Madrid” (Express – Nederland).

Wat een opgezwollen taalgebruik. In feite gaat het om een toepassing van de wet, die ertoe leidt dat een 100-tal onwettige Airbnb accommodaties gesloten worden. Maar daarvoor moet je dus het artikel lezen – wat een zeer groot deel van de Express lezers niet doet.

“Deze steden binden net als Brugge de strijd aan tegen massatoerisme”. (VRT – België)

Uit de titel blijkt: massatoerisme is een fenomeen, dat moet bestreden worden. Vervang het woord massatoerisme door muskusratten, en je hebt het over verdelgen, wegjagen en ontsmetten. Uiteindelijk wordt in het artikel verzwezen naar de “classical 4”: Amsterdam, Venetië, Barcelona en Dubrovnik. Copy-paste journalistiek. En iets over teveel bier- en chocoladewinkels.

Laten we wel wezen: overtoerisme is een probleem op bepaalde momenten in bepaalde plaatsen. Maar dat is een probleem dat op een professionele manier moet gemanaged worden. Door de precieze oorzaken van overtoerisme te bepalen, en vervolgens de juiste beslissingen (niet noodzakelijk: maatregelen!) te nemen, samen met alle betrokken partijen. Overtoerisme is vaak een uit de hand gelopen, mega overbooking op stadsniveau. De vraag is: hoever moet de kraan dicht, en wie beheert de kraan?

Oorlogstaal

Terug naar de artikels en vooral de “click bait” gerichte koppen. Dergelijke oorlogstaal, is een voorbeeld van onverantwoordelijk journalistiek gedrag. De feiten worden gebracht in elk artikel, maar de kop heeft tot doel: door sensatie te suggereren, mensen snel doen klikken.

Schade counteren met informatie

De toerisme branche loopt hier schade op. We moeten ons ervan bewust zijn, dat deze kopen de publieke opinie stevig beïnvloeden. Er moet energie gestoken worden in het informeren van alle spelers binnen het toerisme over oorzaken, feitelijke gevolgen en mogelijke correcties in verband met overtoerisme. Kreten moeten gecounterd worden met feiten. Goede raad moet ervoor zorgen dat reizigers niet afgeschrikt worden. Het woord “tegenoffensief” is hier absoluut niet op zijn plaats, want het zou mee gaan in de oorlogsretoriek. Maar we mogen ons als toerisme sector niet als naïevelingen opstellen, en dit soort verslaggeving achteloos laten voorbij gaan. We zijn niet onschuldig, maar we zijn ook niet schuldig aan alles.

 

 

11/06/2019 - door Jan Peeters