De Toekomst van de Reisindustrie

Welk Soort Normaal?

Tijdens een recent online interview met de toplui van de reisbranche in België en Nederland, was het Frank Oostdam (ANVR- Nederland) die even, half glimlachend, de term “Het Tijdelijke Abnormaal” liet vallen als het over de onmiddellijke toekomst van reizen en de reisbranche ging. Dat deed me even nadenken. Want vandaag wordt de term “Het Nieuwe Normaal” gebruikt als containerbegrip-in-wording om zowel het heden, als de toekomst te beschrijven. Maar wat wordt het? Disclaimer: ik weet het ook niet. Dit is een poging tot een zeer breed kader.

Het Oude Normaal

Eigenlijk zijn er heel veel reisprofessionals die stiekem hopen op een snelle terugkeer van alles zoals het “vroeger” was: een enorm aanbod aan reismogelijkheden, overal ter wereld, met onbezorgde reizigers die vrolijk het vliegtuig nemen voor korte en lange afstanden, en voor korte en langere verblijven.

Dat was de pre corona realiteit: IATA die groeicijfers voorspelde op basis van een steeds groter wordende vluchtcapaciteit, zonder scenario’s te ontwikkelen over de gevolgen van al dat geweld. Bestemmingen en steden die op de rand van hun capaciteit zaten, maar toch groeimodellen voorop stelden. En uiteraard af en toe een natuurramp, die we incasseerden en overleefden.

Het Oude Normaal zou snel kunnen bereikt worden als de economische groei en de maatschappelijke gewoontes in een “V-Curve” weer omhoog zouden schieten. De vraag is of dit wenselijk is, op middellange en lange termijn. Want met deze V curve, zouden ook de gekende problemen zich weer met hoge snelheid verder ontwikkelen: de klimaatproblematiek, overtoerisme, gebrek aan duurzaam ondernemen, het niet nemen van de verantwoordelijkheid in de landen waar we reizigers naar toe brengen.

Het Tijdelijke Abnormaal

Wellicht zijn er veel consumenten en reisprofessionals die de huidige situatie beleven als niet meer dan een Tijdelijk Abnormaal. Een periode, waar we door moeten, en die best lang zou kunnen duren. De aanhangers van het Tijdelijke Abnormaal zien de huidige situatie als een overgangsperiode, om daarna over te gaan naar het Oude Normaal. Wellicht zullen er wel wat aanpassingen aan business modellen en vakantiegewoontes gedaan worden, maar de ondertoon is: zodra we kunnen, gaan we weer over naar de vroegere gewoontes.

In het Tijdelijke Abnormaal accepteert de consument forse maatregelen, maar vergelijkt hij nog met de situatie en de beleving zoals dit “vroeger” – dus vier maanden geleden – was. De consument is bereid de “no worries” beleving te vervangen door een aangepaste vakantiebeleving – met de onuitgesproken voorwaarde dat dit maar tijdelijk is.

De reisbranche deelt eigenlijk de mening van de consument: gezondheidsmaatregelen worden ingevoerd, tijdelijke lagere bezettingen worden geaccepteerd, omzetdoelstellingen worden aangepast – maar met de onuitgesproken overtuiging dat dit maar tijdelijk is.

Het Nieuwe Normaal

Het “Nieuwe Normaal” zou de manier van leven en reizen in de toekomst bepalen. Het zou gaan om nieuwe manieren van sociale omgang, een levensstijl die meer kwalitatief dan hebberig gericht is, met meer respect voor de andere en de planeet.

Wat reizen betreft, zou dat zich vertalen in een afbouw van het massa toerisme, in een massale keuze voor andere vervoermiddelen dan het vliegtuig, in een “not done” houding tegenover de frequente, korte trips. De kernthema’s voor de reisindustrie zouden worden: “groen”, “respect”, en “duurzaamheid”. Kortom: in het “Nieuwe Normaal” zouden we met z’n allen gaan leven en reizen zoals opinion makers en trendwatchers dat al een paar jaar aankondigen tijdens congressen, in opiniestukken en in hun boeken.

Wat Wordt Het Nu?

Ondergetekende is ervoor bekend om snel een opinie klaar te hebben, en om gretig naar de toekomst te kijken. Deze keer denk ik dat we er met z’n allen goed aan zouden doen om in plaats van scenario’s te toeteren, even te wachten en na te denken. Immers: In de afgelopen vier maanden is er heel wat gebeurd dat de hele wereld beroerd heeft, Covid-19 voorop. Het feit dat middenin de corona crisis een beweging als #Blacklivesmatter op enkele dagen de tot dan toe redelijk immobiele wereld zowat overal op straat kreeg, is redelijk mindblowing.

We zijn vandaag blijkbaar bereid om onze leefgewoontes aan te passen, en we pikken bepaalde ingewortelde onrechtvaardigheden niet meer.

De grote vraag is: is dit een opflakkering (het Tijdelijke Abnormaal) om dan weer over te gaan op business as usual (het Oude Normaal) of is dit het begin van een echt ander manier van leven, en met elkaar en de planeet om te gaan (het Nieuwe Normaal”)?

Vandaag kunnen we enkel en alleen zien wat er vandaag gebeurt. We hebben nog geen enkele indicatie welke richting het zal uitgaan. Op de ervaring van vier maanden tijd kan je geen vaststaande besluiten trekken over de richting waar de maatschappij de volgende decennia uitgaat.

Pas als we die polsslag duidelijk zullen kunnen voelen, zullen we onze business modellen met vertrouwen kunnen aanpassen, om onze bedrijven strategisch weer op het juiste spoor te zetten. Voortschrijdend Inzicht, heet dat dan. Voorlopig is het overleven, aanpassen en dan nieuwe keuzes maken. In die volgorde. We kunnen niet anders.

18/06/2020 - door Jan Peeters