Vayamundo & Maretours

15/01/2017 door Jan Peeters

Sociaal toerisme mainstream?

Er waren geheime meetings. Er waren geruchten. Er was “iets op til”. Toch schrokken de meeste reisindustrie professionals die “het wereldje” volgen even van het uiteindelijke nieuws en de bevestiging: Vayamundo koopt zich in bij Maretours. Dit is op zijn minst opmerkelijk nieuws, als je even je huiswerk maakt. En dat deden wij.

 

VACA: een vakbondspoot

“Bien étonnés de se retrouver ensemble” is een mogelijke eerste reactie op de intrede van Vayamundo – via hun moederholding VACA- in de aandeelhoudersstructuur van Maretours. VACA is immers een organisatie van ACV Bouw, Industrie &Energie – het is dus een onderdeel van een vakbondsorganisatie. VACA ontstond in 1955, in de nasleep van WO II. Dat was de introductie van betaald verlof en het begin van nadenken rond een goed evenwicht tussen arbeid en rust. Vakantie was echter in die periode nog vrijwel enkel toegankelijk voor de “gegoede klasse” – tour operators met hun steeds aantrekkelijker wordende prijzen zouden pas later op een commerciële manier vakanties en reizen democratiseren. Het credo van VACA is dan ook: sociaal toerisme met een duurzaam karakter.

Mutualiteiten en vakbonden investeerden in de vijftiger jaren in vakantiecentra: VACA opende in 1959 De Kinkhoorn en in 1972 Ravelingen, beide in prime location op de dijk in Oostende. Vandaag zijn beide centra goed voor meer dan een kwart miljoen overnachtingen op jaarbasis, een vierde van de toeristische overnachtingen in Oostende. Een kwart van de gasten zijn ACV leden. Vergis u dus niet: VACA is een grote speler in de reisindustrie.

 

Maretours: een unicum

 

Maretours is ook een buitenbeentje in de reisindustrie: de keten van het echtpaar Van Camp – met Marie-Jeanne als Managing Director en centrale persoon- heeft al sinds meer dan twee decennia een grote tour operator als minderheidsaandeelhouder. Thomas Cook nam in 2001 49% van Maretours in handen, een participatie die het overnam na de stopzetting van de activiteiten van Sunair (*) , één van de grootste tour operators op de Belgische markt in de vorige eeuw. Neem in dit geval het begrip “minderheidsparticipatie” gerust heel letterlijk: Marie-Jeanne Van Camp overlegt met en luistert naar Thomas Cook, maar beslist vervolgens zelf. In the best interest of Maretours. De 49% constructie is een droomsituatie voor een keten van reisbureaus zoals Maretours – een sterke minderheidsaandeelhouder gecombineerd met een totale vrijheid van handelen. Don’t try this at home: een dergelijke overeenkomst krijg je deze dagen niet meer genegotieerd.

 

Voor de liefhebbers: in 2001 heette Thomas Cook België nog C&N Touristic, met een distributie-dochter die Holiday Land heet. Sunair was een onderdeel van het Britse Mytravel, dat daarna zou fusioneren met … Thomas Cook. De reiskantoren van Sunair heette Holiday Store, en werden overgenomen door Holiday land. Wat waren we origineel in die dagen. De koopovereenkomst had één opschortende voorwaarde, en we citeren uit het rapport van de Raad voor Mededinging:

“Deze overeenkomst bevat een opschortende voorwaarde, met name dat ook de overeenkomst betreffende de verkoop van een minderheidsparticipatie in de N.V. Mare Tours effectief zou gesloten worden. De overeenkomst betreffende de verkoop van een minderheidsparticipatie in Mare Tours werd nog niet getekend en zou volgens de aanmeldende partijen niet aanmeldingsplichtig zijn, gezien het niet zou leiden tot een controle door C & N over Mare Tours. “

Tot zover de geschiedenis: de overeenkomst werd getekend, en Maretours wisselde Sunair in voor Thomas Cook.

 

Zowel Thomas Cook als Maretours hebben een deel van hun aandelen verkocht aan VACA, de moedermaatschappij van Vayamundo. Dit laatste is een vakbondsorganisatie met “mainstream” ambitie. Tot op vandaag zijn de leden van ACV Bouw, Industrie en Energie automatisch ook lid van Vayamundo. Dit lidmaatschap biedt verschillende voordelen, waaronder 25% korting op boekingen in de eigen accommodatie aan de kust. Dat leidde begin vorig jaar trouwens tot een wel heel speciale review op Booking.com:

 

Vayamundo noemt zichzelf een voortrekker op vlak van sociaal toerisme. De organisatie ontvangt naar eigen zeggen geen subsidies, en moet dus zelf bedruipend zijn. Vandaar dat Vayamundo al een tijdje op zoek was naar enerzijds slagkracht voor de distributie van haar eigen producten – het nam het domein L’Espinet over in Zuid-Frankrijk- maar ook naar negotiatie kracht voor de inkoop van voordelige vakanties voor haar leden. In het verleden hadden de leden van Vayamundo recht op 7% korting bij boekingen via Wonderreizen Zottegem. Dit werd op de website aangekondigd als volgt:

“Vayamundo sloot een superdeal af met het erkend reisbureau Wonderreizen uit Zottegem: u geniet een korting van 7% op het volledige aanbod van 7 geselecteerde reisorganisaties, die samen ongeveer 90% van de reisbehoeften dekken.”

Kortingen van tour operators en andere toeristische spelers aan leden van vakbonden, mutualiteiten en aan werknemers van grote bedrijven zijn uiteraard al van alle tijden. Er wordt veel over gemopperd, maar de contracten met deze ledenorganisaties en bedrijven worden tot op heden nog hard onderhandeld, waarbij concurrenten elkaar rauw lusten omwille van deze “marktaandeel vergrotende omzet”.

De intrede van Vayamundo in de aandeelhoudersstructuur van Maretours heeft het voordeel van de openheid: gezien deze stap, is het logisch dat zowel Maretours als Thomas Cook nu zonder reserve toegang hebben tot het grote ledenbestand van ACV Bouw, Industrie & Energie. Met alle voordelen vandien, voor alle betrokken partijen. Het sociaal toerisme treedt definitief uit zijn “gesloten circuit” en gaat mainstream. Slimme zet van Marie Jeanne Van Camp, eens te meer.

(*) Het huidige Sunair in Nederland heeft het merk begin deze eeuw overgenomen. Het bedrijf is specialist in stedentrips en de Kanaaleilanden. Het is erg succesvol, en staat onder leiding van Marc van Amsterdam.

Lees meer...