Terwijl minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke een externe bemiddelaar heeft ingezet om het conflict over nachtpremies bij skeyes vlot te trekken, herademt de luchthaven van Charleroi voorzichtig. De liberale vakbond VSOA schortte de nachtelijke acties op om de gesprekken een kans te geven. Toch reikt de impact van het conflict veel verder dan de verkeerstoren alleen: achter de schermen moet de georganiseerde reissector alle zeilen bijzetten om de continuïteit voor de reiziger te waarborgen. Zonder dat de sociale partners het beseffen - of willen beseffen - wordt de rekening van het conflict doorgeschoven naar de rest van de keten.
Wanneer een luchthaven herhaaldelijk of stapsgewijs op slot gaat, ontstaat er een gigantische dominoreactie in de hele reisketen. Luchtvaartmaatschappijen schrappen vluchten, maar de schade stopt daar niet. Reisorganisaties en touroperators die pakketreizen en dynamische reizen aanbieden, vangen de zwaarste klappen op.
Dit wordt treffend verwoord door Denis Pappi, Country Manager Belgium bij de B2B-reisgroep Digitrips. Na weken van aanhoudende verstoringen schetst hij een ontnuchterend beeld van de realiteit op de werkvloer: "Na 24 dagen van stakingen op de luchthaven van Charleroi reikt de impact veel verder dan enkel de luchtvaartsector. Voor spelers als Digitrips vormen deze verstoringen een enorme operationele uitdaging. Onze teams zijn continu in de weer om reisagentschappen en hun klanten bij te staan, alternatieven te zoeken, omboekingen te regelen en terugbetalingen te verwerken - een werklast die in niets lijkt op een normale activiteit."
Het probleem zit hem in het mechanisme van moderne pakketreizen. Wanneer een vlucht vanaf Charleroi wordt geannuleerd, vervalt de gehele keten van de reis. De consument verwacht een oplossing of zijn geld terug. Het zijn de reisorganisatoren die uit eigen zak de schade moeten dekken. In een reactie aan onze redactie benadrukt Pappi dit financiële spagaat: “Aangezien ons aanbod sterk leunt op 'Dynamic Packaging', zijn de financiële gevolgen zwaar. Wanneer een vlucht wordt geannuleerd, moeten wij in de meeste gevallen de kosten van de overige reisdiensten - zoals hotels en transfers - zelf absorberen om de kwaliteit van de dienstverlening aan onze klanten te beschermen. Deze opeenvolging van sociale acties verzwakt het gehele toeristische ecosysteem en onderstreept de noodzaak aan oplossingen die de continuïteit van essentiële diensten garanderen.”
De grens van het stakingsrecht
Dat de acties nu worden gepauzeerd voor overleg, is een goede zaak. Maar de opgelopen schade verdwijnt niet met een handtekening onder een sociaal akkoord. Het stakingsrecht is een fundamenteel recht, maar wanneer het wordt ingezet zonder oog voor de buitenproportionele schade aan derden, verliest het zijn maatschappelijke draagvlak. Buitenstaanders die niets te maken hebben met de eisen rond nachtpremies - van reisbureaus en touroperators tot gedupeerde hotelketens en de reiziger zelf - draaien op voor de impasse.
Wanneer weken van verstoringen de norm worden, is er geen sprake meer van een proportioneel 'sociaal signaal'. Het wordt een uitputtingsslag waarvan de rekening bewust bij willekeurige tussenpersonen wordt gelegd.
Het is hoog tijd dat de politiek werk maakt van een gegarandeerde minimale dienstverlening én een eerlijker risicoverdeling bij stakingsschade. Zolang een staking op een luchthaven de hele reisketen gijzelt en financiële schade toebrengt aan bedrijven die te goeder trouw handelen, verliest de hele economie.
