Haast en spoed zijn zelden goed.
Ook niet in de luchtvaart.
De Amerikaanse luchtvaart kwam vrijdag 13 november urenlang tot stilstand door een storing tijdens de modernisering van haar communicatienetwerk. Een pijnlijke ironie: de operatie die de luchtvaart betrouwbaarder moet maken, dreigt zelf een bron van verstoringen te worden.
Vrijdag 13 november. Duizenden vliegtuigen staan op Amerikaanse luchthavens klaar voor vertrek, maar mogen niet opstijgen. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA heeft het vertrekkende vliegverkeer in het hele land stilgelegd. Het communicatienetwerk van de luchtverkeersleiding vertoont ernstige problemen. Bij 17 van de 22 regionale verkeersleidingscentra ontstaat instabiliteit.
De vermoedelijke aanleiding? Werkzaamheden aan een netwerkrouter tijdens de vervanging van oude koperen verbindingen door glasvezel. De exacte oorzaak wordt nog onderzocht.
Dat is op zich al opmerkelijk. De Amerikaanse luchtverkeersleiding kampt al jaren met verouderde infrastructuur. De modernisering ervan is dringend noodzakelijk. Maar precies tijdens die vernieuwingsoperatie loopt het fout.
De technologie die de luchtvaart betrouwbaarder moet maken, vormt tijdens haar installatie mogelijk zelf een risico.
De waarschuwing lag al op tafel
Het meest opmerkelijke aan de storing is misschien wel dat er vooraf al voor gewaarschuwd was.
Op 14 september, twee maanden voor het incident, publiceerde de Amerikaanse Government Accountability Office (GAO) een kritisch rapport over de versnelde modernisering van de luchtverkeersleiding.
De FAA probeert een technologische achterstand van tientallen jaren in te halen. Maar volgens de GAO gebeurde dat zonder voldoende geïntegreerde planning. Het moderniseringsprogramma omvatte meer dan 11.000 afzonderlijke projectplanningen, waarvan de onderlinge afhankelijkheden onvoldoende in kaart waren gebracht.
De rekenkamer waarschuwde expliciet voor het risico op operationele verstoringen.
Dat bewijst uiteraard niet dat de storing van vrijdag rechtstreeks door die tekortkomingen werd veroorzaakt. Maar de gelijkenis tussen de waarschuwing en de gebeurtenissen is moeilijk te negeren.
Moderniseren onder hoogspanning
Het dilemma is duidelijk. De bestaande infrastructuur moet dringend worden vervangen, maar de luchtvaart kan niet even enkele weken worden stilgelegd om dat werk uit te voeren.
Oude en nieuwe systemen moeten blijven samenwerken terwijl technici onderdelen vervangen en netwerken aanpassen. Iedere ingreep kan gevolgen hebben voor andere onderdelen van een bijzonder complex geheel.
Dat vraagt meer dan technische expertise. Het vraagt vooral een uitzonderlijk zorgvuldige regie.
En daar gaat het mis wanneer politieke ambities en ambitieuze deadlines de modernisering beginnen te sturen. Hoe sneller de achterstand wordt weggewerkt, hoe succesvoller het programma lijkt. Maar bij kritieke infrastructuur is snelheid niet noodzakelijk een goede graadmeter voor vooruitgang.
Niet sneller, maar beter
Er valt ook iets positiefs te zeggen over vrijdag. De FAA greep in toen de betrouwbaarheid van de systemen niet langer verzekerd was. Vliegtuigen die al in de lucht waren, konden veilig landen. De veiligheidsprocedures deden waarvoor ze bedoeld zijn.
Maar een veilige stillegging is helaas nog geen bewijs van een geslaagde modernisering.
De Amerikaanse luchtverkeersleiding moet vernieuwd worden. Niemand betwist dat. Alleen zou de haast om eindelijk komaf te maken met decennia van technologische achterstand niet mogen leiden tot nieuwe kwetsbaarheden.
Politiek misschien moeilijk te verkopen. Operationeel soms de verstandigste beslissing.
Reageer