Afgelopen zomer heeft ons op klimaatvlak opnieuw met de neus op de feiten gedrukt. Toch blijven we hittegolven, bosbranden, overstromingen en extreem lage waterstanden behandelen als uitzonderlijke omstandigheden. Juridisch en verzekeringstechnisch is dat begrijpelijk: veel systemen zijn nu eenmaal gebouwd rond gebeurtenissen die onverwacht, uitzonderlijk en moeilijk te vermijden zijn. Alleen botst die logica steeds meer met de werkelijkheid van vandaag.

Extreem weer komt vaker terug, op dezelfde plaatsen en in dezelfde periodes. Lage waterstanden op grote Europese rivieren zijn geen uitzonderlijk scenario meer. Extreme hitte rond de Middellandse Zee evenmin. Ook natuurbranden, droogte en hevige regenval zijn steeds minder zeldzame fenomenen en steeds vaker een terugkerend operationeel risico voor de reisindustrie.

Als een risico steeds voorspelbaarder wordt, wie moet dan uiteindelijk de rekening betalen?

Vandaag wordt dat financiële risico verdeeld over verschillende partijen. Een reisverzekering dekt bepaalde gebeurtenissen, de pakketreizenwet geeft andere rechten en plichten en airlines hebben opnieuw hun eigen logica. Leveranciers bieden soms vrijwillig alternatieven, vouchers of compensaties aan. Dat systeem werkt redelijk goed zolang de verstoring duidelijk in één categorie past.

Maar klimaatverandering maakt die categorieën dus minder duidelijk.

De interessantste gevallen zijn niet noodzakelijk de volledig geannuleerde reizen. Het zijn juist de reizen die nog doorgaan, maar fundamenteel veranderen. Daar ontstaat een grijze zone waarin elke partij misschien juridisch kan uitleggen waarom ze niet voor alle gevolgen verantwoordelijk is, terwijl iemand de kost uiteindelijk toch moet dragen.

De vraag dringt zich dus op of we extreem weer stilaan anders moet bekijken. Niet alleen als calamiteit, maar steeds vaker als een normaal bedrijfsrisico waarmee vooraf rekening moet worden gehouden. Dat betekent niet dat elke natuurramp voorspelbaar wordt of dat overmacht verdwijnt. Wel ontstaat er een steeds grotere zone tussen het totaal onverwachte en het perfect voorspelbare.

En in die zone wordt ook de vraag naar verantwoordelijkheid belangrijker. Want wie betaalt uiteindelijk de rekening?