De Verenigde Staten en Iran tekenden een akkoord dat vier maanden geleden nog ondenkbaar leek. Het einde van een oorlog die op 28 februari begon, de heropening van de Straat van Hormuz, het wegvallen van de zeeblokkade. Voor onze sector is dit het sein dat de zwaarste reisstorm sinds corona begint te liggen.

Laten we eerlijk zijn over hoe zwaar die storm was. De World Travel & Tourism Council becijferde de schade op minstens 600 miljoen dollar per dag aan misgelopen bestedingen in het Midden-Oosten — een regio die dit jaar goed had moeten zijn voor 207 miljard. In de eerste twee weken sneuvelden 46.000 vluchten. Het verkeer tussen Europa en de Golf viel met bijna 60% terug. Kerosine verdubbelde in prijs, langeafstandstarieven stegen 18 tot 25%, en oorlogsrisicopremies schoten met honderden procenten de hoogte in. 

De heropening van Hormuz haalt de grootste kostenmotor van tafel: de olieprijs. Die zakte meteen na de aankondiging. Voor luchtvaartmaatschappijen — waar brandstof 20 tot 30% van de kosten uitmaakt — is dat zuurstof. Reken niet op tarieven die volgende week instorten; brandstofcontracten en hedging werken met vertraging. Maar de richting is gekeerd, en dat is wat een sector nodig heeft om opnieuw te durven plannen.

Kan 2026 nog een normaal jaar worden? Wees realistisch: voor het Midden-Oosten als geheel niet. Oxford Economics rekent op 11 tot 27% minder aankomsten dit jaar; analisten zien de aankomsten in de VAE in hun centrale scenario zo'n 37% onder 2025 landen, met een volledig herstel naar de oude groeicurve pas rond 2029. Een verloren halfjaar haal je niet in zes weken in.

Maar "geen recordjaar" is iets heel anders dan "een verloren jaar". Wie naar de geschiedenis kijkt, ziet één patroon dat zich telkens herhaalt: toerisme herstelt altijd. De enige vraag is hoe snel. Na de aanslagen van 7 juli in Londen duurde het minder dan een jaar. Dubai verloor tijdens corona twee derde van zijn aankomsten — en stond in 2023 alweer op recordniveau. De WTTC wijst erop dat herstel na veiligheidsincidenten soms in amper twee maanden op gang komt, als overheid en sector snel het vertrouwen herstellen.

Precies dat is wat de Verenigde Arabische Emiraten nú doen. Abu Dhabi en Dubai rolden een steunpakket van 2,5 miljard dirham uit voor toerisme, horeca en events. Er kwam een ministeriële crisiskamer die bezetting en boekingen in realtime opvolgt. Licentiekosten werden uitgesteld, er is goedkope noodfinanciering voor hoteleigenaars, marketingsubsidies voor reisagenten en touroperators, en loonsteun zodat het personeel — het echte kapitaal van gastvrijheid — aan boord blijft. Emirates heeft intussen al 96% van zijn netwerk hersteld, flydubai zo'n 80%. En opvallend: de hotels hielden hun prijzen aan. Géén paniekkortingen, géén prijzenoorlog. Dat is het gedrag van een bestemming die weet dat de vraag terugkomt.

De traagste factor is niet het vliegtuig, maar het vertrouwen. En het is precies tegen díé drempel dat de Golf nu zijn scherpste wapen inzet. Op 17 juni lanceerde Emirates, als eerste luchtvaartmaatschappij ter wereld, een reisverzekering die conflict- en oorlogsgerelateerde verstoring wél dekt — net het risico dat klassieke polissen via hun "oorlog en vijandelijkheden"-uitsluiting standaard schrappen. De Comprehensive Travel Cover, opgezet met verzekeraar Travel Guard, vergoedt tot 25.000 dollar medische kosten bij een conflictincident, geeft een gratis reisverlenging tot 30 dagen, en — cruciaal — blijft geldig ongeacht het reisadvies van een overheid. Wie strandt, krijgt hotelovernachtingen die de airline zelf regelt en wordt desnoods op een andere maatschappij omgeboekt, zonder meerkost. Dezelfde week kondigde Etihad, samen met de toeristische dienst van Abu Dhabi, zelfs een gratis medische reisverzekering aan voor internationale bezoekers. Dit  neutraliseert de exacte angst — "wat als ik vast kom te zitten" — die klanten tegenhield. En voor ons in dit land is het meteen verkoopbaar, want België behoort tot de 27 lanceermarkten.

Reislust die maanden werd opgekropt, verdampt niet. Ze stapelt zich op. We zagen het al tijdens het korte aprilbestand: de hotelbezetting in Dubai veerde meteen terug naar zo'n 80% van het niveau van vorig jaar, met cijfers tot 85% in sommige wijken. Eén bestand volstond om de vraag te laten opspringen. Wat gebeurt er dan met een échte, getekende deal, een heropend luchtruim én een verzekering die de laatste twijfel wegneemt — net voor het herfst- en winterseizoen?

Het doet me denken aan een presentatie die Jan Peeters — voor velen van jullie geen onbekende — gaf in volle coronatijd. Hij greep naar een begrip uit de zeilwereld: de doldrums. Die loodgrijze gordel rond de evenaar waar de wind volledig wegvalt en een schip dagenlang roerloos kan blijven liggen. Maar het venijn, zei hij, zit in wat erná komt: even plots als de stilte intrad, valt de wind opnieuw in — en dan staat hij meteen vól in de zeilen. Wie op dat moment niet klaarligt, met de juiste koers uitgezet en de bemanning aan boord, kijkt toe hoe de anderen wegvaren. Hij las die windstilte van 2020 juist. En vandaag voelt het opnieuw windstil — onzeker, afwachtend, de zeilen slap. Maar vergis je niet: dit is de doldrums vóór de wind.

Wie wacht tot de boekingen binnenlopen, is te laat. Concreet: bespreek capaciteit en allotments voor het Golf-product opnieuw vóór iedereen het tegelijk doet; zet flexibele annulatievoorwaarden én die nieuwe conflictdekking in als verkoopargument zolang de perceptie nog wankel is; en stel je klanten gerust met feiten in plaats van krantenkoppen. Emirates-baas Tim Clark vat de ambitie van zijn eigen huis samen: de grootste airline ter wereld komt "hard en snel" terug. De vraag is of wij dat ook doen.

En ja, blijf nuchter. Dit akkoord is een begin, geen garantie. Israël staat afwijzend tegenover de deal, en de regio toonde begin juni nog hoe snel een opflakkering alles kan terugzetten. Verkoop geen valse zekerheid. Maar verkoop evenmin angst, want angst is intussen achterhaald door de feiten — en de eerste landen, zoals Australië, versoepelden hun reisadvies voor de Golf al meteen na de ondertekening.

De storm gaat liggen. De olieprijs daalt, de vliegtuigen keren terug, de verzekeraars dekken eindelijk het risico dat reizigers tegenhield, en de meest ambitieuze toerismebestemming ter wereld zet alles op alles om je klant te ontvangen. De wind draait.

Tijd om de zeilen te hijsen!